تعریف سرقت

تعریف سرقت

دسته ها : مقالات

تعریف سرقت

سرقت در لغت به معنی دزدی کردن و دزدی آمده است.
سـرقت ربـودن مـال و اشـیا منقـول و غیـر منقول بـدون رضـای او بر خـلاف حـق . در اصطلاح دیگر آن را سـرقت سـاده و سـرقت
عـادی گوینـد . تقلـب و اختفـا از ربودن دانسـته میشـود . و مفهوم عرفی سـرقت ایـن دو امر را اقتضا می کند .

سـرقت مقید

سـرقتی کـه مقـرون بـه یکـی از کیفیات مشـدده ی و اختصاصی باشـد مانند سـرقت مسـلحانه یا سـرقت در شـب یا با هتـک حرز .
یکـی از قدیمیتریـن جرایـم که شـاید از همـان پیدایش مفهـوم مالکیـت در جوامع بشـری ارتـکاب مییافته و معمـولا مجازاتهای
سـختی هـم بـرای مرتکبین آن در نظر گرفته میشـده، جرم سـرقت اسـت .
در کنـار جـرم سـرقت، برخـی از اعمـال مرتبـط بـا این جـرم نیـز در دنیا واجـد وصـف مجرمانه هسـتند و قابـل مجازات شـناخته
شـده اند . مهمتریـن ایـن قبیـل اعمـال ، جـرم مداخله در امـوال مسـروقه از طریـق خرید و فـروش مال مسـروقه ، مخفی کـردن مال مسـروقه و…است.
سرقت در کشور ما انواع مختلفی دارد که معمولا به سرقتهای «حدی» و «تعزیری» تقسیم میشوند.
سـوالی کـه بـرای بیشـتر مـردم پیـش می آیـد این اسـت که چرا دسـت سـارقین قطـع نمیشـود؟ مگـر احـکام اسـلام در قوانین
کیفـری مـا نیامده اند؟
برابـر متـون شـرعی و مقـررات کیفـری، برای اجرای حد سـرقت باید شـرایطی وجود داشـته باشـد که در صـورت فقدان هـر یک از آنهـا ، حـد جاری نخواهد شـد و مرتکب سـرقت ، شـاید بـر مبنای سـایر قوانین قابـل تعقیب و مجازات باشـد .
برای مثال:
سارق باید بالغ باشد.
سارق به سرقت وادار نشده باشد و بداند و آگاه باشد که مال دیگری را میرباید .
-سارق بداند که این عمل حرام است و صاحب مال ، مال را در «حرز» قرار داده باشد .
مـاده 659 : هرکـس وسـائل و متعلقـات مربـوط بـه تأسیسـات مـورد اسـتفاده عمومی کـه بـه هزینه دولـت یا بـا سـرمایه دولت یا سـرمایه مشـترك دولـت و بخـش غیـر دولتی یا بـه وسـیله نهادها و سـازمانهای عمومـی غیر دولتـی یا موسسـات خیریـه ایجاد یا نصـب شـده ماننـد تاسیسـات بهـره بـرداری آب و بـرق و گاز و غیره را سـرقت نماید به حبـس از یک تا 5سـال محکوم می شـود و چنانچـه مرتکـب از کارکنـان سـازمانهای مربوط باشـد به حداکثـر مجازات مقـرر محکوم خواهد شـد .

مقصـود از «حـرز»

مقصـود از «حـرز» مکانـی اسـت که مال بـرای محافظـت در آن قـرار میگیـرد. برای مثـال گاوصنـدوق بـرای جواهـرات، به مثابهی
حرز اسـت)) .
سارق در حالت اضطرار سرقت نکرده باشد (مجبور به سرقت نشده باشد.)
سرقت در سال قحطی صورت نگرفته باشد .
سارق مال را به قصد دزدی برداشته باشد .
-مـال مسـروقه در حـرز متناسـب قـرار گرفتـه باشـد (مـال مسـروقه در جایی قرار نداشـته باشـد کـه انتظـار وجـود آن در محل
نمیرفـت.)
-مال مسروقه از اموال دولتی و وقف نباشد و…
بـا ایـن مثـال هـا متوجه می شـویم که برای حـد سـرقت و قطع دسـت، باید مجموعه شـرایطی بـا هم وجود داشـته باشـد در حالی کـه معمـولا جمع این شـرایط بـا یکدیگـر کمتر اتفـاق میافتد.
البته این بدین معنا نیست که سارق مطابق سایر مقررات قابل تعقیب و مجازات نباشد
گذشـته از تمـام ایـن مـوارد، حتـی اگـر تمام این شـرایط با هم وجود داشـته باشـند، بـاز هم بـرای اجرای حـد نیز شـرایطی وجود دارد: از جملـه اینکـه صاحب مال پیش از شـکایت، سـارق را نبخشـیده باشـد یا سـارق قبـل از اثبات جـرم، از این گنـاه توبه نکرده باشد.
غیـر از مـواردی که گفته شـد سـرقتهایی وجـود دارند که به آنهـا در اصطلاح «سـرقتهای تعزیـری» میگویند: یعنی سـرقتهایی
کـه مجـازات قطع دسـت ندارند کـه به اختصار بـه هر یـک میپردازیم:

سرقت

مجازات سرقت تعزیری :

– سـرقتی کـه فاقـد شـرایط اجـرای مجـازات حـد باشـد و موجب اخـلال در نظـم یا خوف شـده یا بیـم تجـری مرتکب یـا دیگران
باشـد ، گرچـه شـاکی نداشـته یا شـاکی گذشـت نموده باشـد مجازاتـش حبـس تعزیری خواهـد بود .
– معاونت در سرقت تعزیری مجازات حبس دارد .

مجازات شروع به جرم سرقت تعزیری :

حسـب ماده 655قانون مجازات اسـلامی شـروع به جرم سـرقت هـای مندرج در مـواد 654-651 مجـازات حبس و شـلاق دارد . لذا صـرف شـروع به سـرقت در غیر مـوارد مذکور در مواد مشـارالیهم مجـازات ندارد .

جرم تحصیل یا مخفی یا قبول یا معامله نمودن مال مسروق :

هـر کـس بـا علـم و اطلاع یـا با وجـود قرائن اطمینـان آور بـه اینکه مـال در نتیجه ارتکاب سـرقت بدسـت آمده اسـت را بـه نحوی
تحصیـل یـا مخفـی یا قبـول نماید یـا مـورد معامله قـرار دهد به حبـس و شـلاق محکوم خواهد شـد .

جرم راهزنی :

– راهزنی عبارت است از گرفتن اموال مسافرین و عابرین در راهها ضمن غافلگیری و تهاجم مسلحانه.
– سـارق مسـلح و راهـزن هـرگاه با اسـلحه امنیـت مردم یا جـاده را برهـم زند و رعب و وحشـت ایجاد کند محارب محسـوب شـده و بـه یکـی از کیفرهـای ذیل محکوم می شـود :
-1 قتل .
-2 آویختن به دار .
-3 قطع دست راست و پای چپ .
-4 تبعید به دیاری دیگر .

شرایط و ارکان راهزنی :

-1 محل وقوع جرم سرقت راهزنی و مسلحانه باید یکی از راههای خارج شهر یا روستا باشد .
-2 سلاح راهزن اعم از سلاح سرد مثل شمشیر و یا گرم مثل تفنگ باشد .
-3 کمین کردن و غافلگیر ساختن و تهاجم علنی به عابرین .
-4 مقید نبودن سارقین به تعداد معین ، راهزن می تواند حتی یک نفر باشد .
-5 تقدیم حفظ امنیت راهها بر حفظ اموال در اقدام مامورین .
-6 غیرقابل گذشت بودن حد محاربه و افساد فی الارض .

سرقت

سرقت مسلحانه از بانکها و نظایر آن :

سرقت مسلحانه از بانک ها و صرافی ها و نظایر آن مجازات حبس ابد یا اعدام دارد .
سوم – جرم سرقت و مجازات آن در قانون مجازات اسلامی :
در قانـون مجـازات اسـلامی در دو محـل سـخن از جرم سـرقت و مجازات هـای آن شـده ؛ یکی در باب هشـتم با عنوان حد سـرقت از مـاده 197تـا 203در کتـاب حـدود که در آن پس از تعریف سـرقت مسـتلزم اجرای مجازات حد ، شـرایط سـرقتی کـه موجب حد مـی شـود را در شـانزده بنـد (شـرط) ذکـر نموده اسـت و آنگاه راههـای ثبوت سـرقت حدی را و شـرایط اجـرای حد را بیان داشـته اسـت و در آخـر حـد سـرقت را در مراتـب چهارگانه برشـمرده اسـت .در فصل بیسـت و یکم بـا عنوان «سـرقت و ربودن مـال غیر » ازمـاده 651تـا مـاده 667بـار دیگر مبحث سـرقت و مجـازات های آنـرا مطرح نموده اسـت . که بدنبـال نگاهی به این مـواد خواهیم داشت .

نگاهی به جرم سرقت مستلزم تعزیر در قانون مجازات اسلامی 

مـاده [ : 651هـرگاه سـرقت جامـع شـرایط حـد نباشـد ولی مقـرون به تمـام پنج شـرط ذیل باشـد ، مرتکب از پنج تا بیسـت سـال حبـس و تـا 74ضربه شـلاق محکوم می گـردد ].

شرایط پنج گانه :

-1 سرقت در شب واقع شده باشد .
-2 سارقین دو نفر یا بیشتر باشند .
-3 یک یا چند نفر از آنها حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند .
-4 از دیـوار بـالا رفتـه یا حرز را شکسـته یـا کلید سـاختگی به کار بـرده یا اینکـه عنوان یـا لباس مسـتخدم دولت را اختیـار کرده
یـا برخـلاف حقیقـت خـود را مامور دولتـی قلمداد کرده یـا در جایی که محل سـکنی یا مهیا برای سـکنی یا توابع آن اسـت سـرقت کرده باشـند .
-5 در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند .
مـاده [ : 656درصورتـی کـه سـرقت جامع شـرایط حد نباشـد و مقـرون به یکی از شـرایط زیر باشـد مرتکـب به حبس از شـش ماه تا سـه سـال و تـا 74ضربه شـلاق محکوم می شـود ]:
مـاده : 656درصورتـی کـه سـرقت جامع شـرایط حد نباشـد و مقـرون به یکی از شـرایط زیر باشـد مرتکب بـه حبس از شـش ماه تا سـه سـال و تا 74ضربه شـلاق محکوم می شـود .

شرایط شش گانه :

-1 سـرقت درجایـی کـه محل سـکنی یـا مهیا برای سـکنی یـا در توابع آن یـا در محل هـای عمومی از قبیل مسـجد و حمـام و غیر
اینها واقع شـده باشـد .
-2 سرقت درجایی واقع شده باشد که به واسطه درخت یا بوته یا پرچین یا نرده محرز بوده و سارق حرز را شکسته باشد .
-3 درصورتی که سرقت در شب واقع شده باشد .
-4 سارقین دو نفر یا بیشتر باشند .
-5 سـارق مسـتخدم بـوده و مـال مخـدوم خـود را دزدیـده یا مـال دیگـری را در منـزل مخدوم خـود یا منـزل دیگری که بـه اتفاق
مخـدوم بـه آنجـا رفته یا شـاگرد یا کارگر بـوده و یا درمحلـی که معمولاً محـل کار وی بـوده از قبیـل خانـه ، دکان ، کارگاه ، کارخانه و انبار سـرقت نموده باشـد .
-6 هـرگاه اداره کننـده هتـل و مسـافرخانه و کاروانسـرا و کاروان و بطـور کلـی کسـانیکه به اقتضای شـغل اموالی در دسـترس آنان اسـت تمام یـا قسـمتی از آن را مورد دسـتبرد قـرار دهند .
-7 توضیح : برای محکومیت و مجازات سارق تحقق یکی از شروط ششگانه کافیست .قوانینی که همه باید بدانند 9
– شروع به جرم سرقت در این قبیل سرقت ها مصداق و مجازات ندارد .
– مـاده :659هرکـس وسـائل و متعلقـات مربـوط بـه تأسیسـات مورد اسـتفاده عمومی کـه به هزینـه دولت یا بـا سـرمایه دولت یا
سـرمایه مشـترك دولـت و بخـش غیـر دولتی یا بـه وسـیله نهادها و سـازمانهای عمومـی غیر دولتـی یا موسسـات خیریـه ایجاد یا نصـب شـده ماننـد تاسیسـات بهـره بـرداری آب و بـرق و گاز و غیره را سـرقت نماید به حبـس از یک تا 5سـال محکوم می شـود و چنانچـه مرتکـب از کارکنـان سـازمانهای مربوط باشـد بـه حداکثر مجازات مقـرر محکوم خواهد شـد .

مـاده [ : 665هرکـس مـال دیگـری را بربایـد و عمـل او مشـمول عنـوان سـرقت نباشـد بـه حبس از شـش مـاه تا یکسـال محکوم
خواهـد شـد و اگـر در نتیجـه ایـن کار صدمـه ای بـه مجنی علیه وارد شـده باشـد بـه مجـازات آن نیز محکـوم خواهد شـد ].
توضیـح : حسـب ایـن مـاده قانونی اگر سـرقت واجد شـرایط حـد و شـرایط پنجگانه و ششـگانه مذکـور در مـواد 198و 651و 656
قانـون مجازات اسـلامی نباشـد به مجـازات مذکـور در مـاده 665محکوم مـی گردد.
ماده [ : 666درصورت تکرارجرم سرقت،مجازات سارق حسب موردحداکثرمجازات مقرر در قانون خواهد بود .
نکته : منظور از سرقت درماده ، 666سرقت غیر مستلزم مجازات حد است

منبع : کتاب قوانینی که همه باید بدانند .

کارگزاران ، بزرگترین مرجع اجاره دهنده سند و ضمانت نامه اجاره ای


Kargozaran
برچسب های پست :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *